|
|
|
|
|
|
Dok u vremenu do Prvog svetskog rata u Zemunu trgovina ima prevagu nad zanatskom i industrijskom proizvodnjom, s obzirom na njihov lokalni karakter, dotle ce period od pocetka dvadesetih do 1930. godine oznaciti ovde nastanak niza novih industrijskih kapaciteta.Ipak tek nakon Velike privredne recesije moze se govoriti o pojacanoj industrijalizaciji.Tada nastaje niz novih preduzeca i pogona tekstilne, metalne, kozarske i prehrambene industrije. Rasprostranjenoscu kapaciteta narocito se isticala tekstilna proizvodnja i uz vec postojece, sada nastaju nove fabrike: trikotaza "Tekstilind"(1935.), "Danubius", proizvodnja platna "Branka Tokina" (1936. godine), trikotaza "Paris" (u Zemunu od 1937. godine), fabrika "Pharos" (1938.) i niz manjih.Najvecim delom ove su se fabrike nalazile u Tvornickoj ulici i na Tosinom Bunaru, tako da se moze govoriti o racionalnoj i intenzivnoj tekstilnoj proizvodnji u Zemunu.Ostale proizvodne grane takodje su nastavljale tradiciju.Kod kozarske to su bili "Delfin", "Dohnalek" i fabrika obuce "Mira", kod proizvodnje hrane "Lasigogne", Danijela Pesmazua, fabrika testa "Dunav", a od 1936. godine na Batajnickom Drumu pocela je sa radom jedna od najmodernijih klanica u Srbiji "Vatserum" Dj.Predovica.Od hemijskih kapaciteta veci su bili "Industrija ugljicne kiseline" A.Filipovica, fabrika ugljicne kiseline i oksigena "Union", fabrika anilinskih boja "Jugonil".Prva jugoslovenska proizvodnja plasticnih masa "Isomit" nastala je 1935. godine na Zemunskom keju. Vremenom na vaznosti dobija prerada metala, te ovde pocinje i prva proizvodnja u oblasti crne metalurgije u okolini Beograda, Valjaonica lima a.d. Od prvorazrednog znacaja medjutim, bila je koncentracija preduzeca i fabrika koje su ulazile u veliku porodicu vazduhoplovne proizvodnje Kraljevine Jugoslavije, cije unapredjenje vremenom postaje stratesko."Ikarus" koji je prvi poceo sa ovom vrstom proizvodnje u svojim pogonima u blizini zeleznicke stanice u Zemunu, posle usvajanja savremenog proizvodnog programa za vazduhoplovstvo, pocinje sa isporukama najnovijih bombardera Bristol Blenhajm Mk I.Do leta 1940. godine isporucen je 41 bombarder, a izradu druge serije prekinuo je nemacki napad. Fabrika aeroplana i hidroaviona "Zmaj", osnovana 1927. godine proizvodila je nekoliko tipova letelica: do 1939. godine sa "Rogazarskim" 170 "Fizira FX", za mornaricko vazduhoplovstvo nekoliko "hidrofizira FX", dok je drustvu za vazdusni saobracaj Aeroput isporucen putnicki avion "Spartan krujzer", prvi te vrste u Kraljevini (1935).Posle modernizacije, za potrebe vojnog vazduhoplovstva isporuceno je 16 lovaca "Hoken Fjuri" i 24 lovca "Hoker Hariken Mk-I" (poslednji cak tokom 11. aprila).... |
|
Gordana Korac,Emil Dzigurski Zemun 1941. |
|
|
